Actualiteiten in teeltland

Even een resumé: Piet van der Burgt geboren en getogen op de boerderij in De Rips, die we nu samen als VOF runnen met vrouw en 2 dochters [en sinds gisteren 02-05] is ons eerste kleinkind deel van de familie geworden.

We bewerken samen met de schoonzonen zo’n 200 ha. Teelten zijn aardappelen, suikerbieten ,uien, gazonzoden en voor Telersvereniging De Schakel verschillende peen soorten, vaak voor de vers markt, omdat ons bedrijf Planet Proof gecertificeerd is. We telen verder ook altijd in wisselende oppervlakte korte teelten spinazie of zomer boerenkool gevolgd door bonen maar dit vooral voor de bodem gezondheid.

Echter dit jaar hebben we deze teelten omgezet naar brouwgerst waar we na afloop tagetes zaaien om zo weer verder te kunnen met de duurdere teelten. Dat we hopelijk tijdelijk afscheid nemen, word gevoed door de lage prijzen van de aangeboden contracten. Er is gewoon geen rendement meer uit te halen zeker niet zoals de laatste jaren met die enorme beregening inspanningen. Dit gaat ook aan m’n hart zeker als voorzitter van T.V. De Schakel dat we de laatste jaren altijd een lagere prijs moeten accepteren voor de geweldig mooie teelten.

De eisen die gesteld worden voor voedsel veiligheid, waar overigens geen discussie over mag ontstaan, deze moeten gewoon goed zijn. Eisen over verontreiniging (takjes, plastic, etc.) waar we als teler vaak geen vat op hebben, eisen aan MRL, normering nitraat en zo kan ik nog wel doorgaan maken van deze teelten een keer een kantelpunt, voor dit (negatief) saldo teel ik niet meer.

De macht van de grootgrutters baart me wel zorgen, waarom kunnen wij niet weerleggen dat Nederland als conservenland geen teelten met de daarbij behorende verwerkers over houden. Jaarlijks zijn we als bestuur van T.V. De Schakel maanden aan het tellen met de daarbij horende prijzen en jaarlijks zakt het areaal en de prijs. Is werkelijk wat van veraf komt zoveel beter cq goedkoper? Ik twijfel na m’n verschillende verre rijzen of die voedselveiligheid niet rammelt. Een voorbeeld vanuit Zuid-Afrika waar we op een bedrijf bezoek even stiekem achter de grote muur keken in de gewasbescherming middelen opslag en nog DDT zagen staan. Een verontwaardigde stevige vrouw vertelde ons dat je daar zelfs mee kon vissen, je strooit het wat op het water en de vis komt boven!!

De teelt die de laatste 5 jaar bij ons meer en meer opgepakt wordt zijn de uien. Een gedeelte telen we via De Schakel voor Ryco Source en een gedeelte voor Wiskerke. De uien voor de schakel gaan bij ons zelf in kistenopslag en worden in kleine hoeveelheden uitgeleverd voor de Source snijderei van Gog in Deurne. Ondanks dat de uienteelt uitbreid zien we er samen met onze schoonzoon perspectief in, gaan we de opslag uitbreiden en de oogst zelf meer en meer oppakken.

Dit is in het kort m’n blog, hopelijk hebben jullie hierdoor een beeld gekregen van een mede bestuurder van TOG die met hart en ziel werkt aan gedragenheid voor de conserven productie met een bijpassende vergoeding voor onze inzet daarvoor.

Gegroet,

PJ van der Burgt

Erf Emissies

Terwijl ik dit schrijf valt de regen met bakken uit de lucht, wat een verschil met verleden jaar. Toen waren we al volop aan het zaaien en planten. Wellicht moeten hier maar blij mee zijn, de grondwater stand begint weer op peil te komen en dat is voor het verdere verloop van het teeltseizoen zeker zo belangrijk.

Wat voor het teeltseizoen ook belangrijk is, zeker voor de gehele sector is laten zien dat we samen verantwoord bezig zijn in onze teelten. Daar horen certificaten zoals het Vvak nu eenmaal bij. Nu ben ik zelf niet iemand die voor deze certificeringen gelijk een gat in de lucht springt omdat je als teler altijd al op de meest efficiënte en bewuste manier tracht te telen en omdat het toch vaak tijd vraagt waar U als teler niet op zit te wachten.

Toch zijn deze zaken van wezenlijk belang om uit te dragen dat wij als sector bewust omgaan met zaken als bodem, milieu en onze omgeving. Ook kan het bijdragen aan een stukje bewustwording.

Als sector worden we steeds meer geconfronteerd met vragen vanuit de markt omtrent milieubewust bezig zijn en duurzaamheid. Wij als TOG trachten deze zaken te borgen in het Vvak en proberen dit werkbaar te houden voor U als teler.

Een van de punten die ik even aan wil halen zijn emissies van gewasbeschermingsmiddelen, we worden nu geconfronteerd met nieuwe eisen wat betreft spuittechnieken om zo drift reducties terug te dringen. Hier moet veel geld geïnvesteerd worden om de laatste 5% drift (zoals men ons doet geloven) te minimaliseren. En dan moeten we nog maar afwachten of deze technieken binnen enkele jaren nog binnen dezelfde klasse vallen. Waar we denk ik meer kunnen bereiken is door als teler kritisch te kijken naar de emissie vanaf het erf. Vaak is het even snel de machine afspuiten als het wat modderig is geweest. Dit zijn piek momenten qua erf emissie. De meeste machines zijn uitgerust of uit te rusten met een drukreiniger. Hiermee kunnen we de machine uitwendig reinigen op het perceel waarmee we piekbelastingen qua emissie sneller terugdringen dan met de laatste 5% driftreductie. Dit is iets wat wij als sector pro-actief op kunnen pakken en waarmee we grote stappen kunnen zetten.

Het is natuurlijk ook mogelijk deze erf emissies te borgen middels een phytobac, of wellicht een O-zon zuivering zoals in de glastuinbouw gangbaar is. Mijn ervaring leert echter dat er weinig van deze systemen aanwezig zijn op bedrijven. Vandaar dat de kortste klap toch is om de machine te spoelen en te reinigen op het perceel om zo de erfemissie terug te dringen. Dit zal op de lange termijn in ons eigen voordeel zijn.

JP Tacken

Minister Schouten bij TOG lid HAK op bezoek

Op maandag 3 februari kwam minister Schouten op bezoek bij TOG lid HAK. Onze minister was vooral geïnteresseerd in de aanpak van HAK met haar telers om vorm te geven aan het keurmerk “one way to planet proof”, een onafhankelijk keurmerk voor duurzaamheid.

In discussie met de telers en de HAK directie kreeg zij een goed beeld, hoe in gezamenlijkheid, in dit geval de rode kool van HAK aan de certificeringseisen kon voldoen. Ook is er gediscussieerd over de rol van de Retail in deze ontwikkeling en de noodzaak om de extra kosten die de keten (boeren en verwerker) moeten maken in de productprijs terug moeten komen. Dat dit geen gemakkelijk opgave is bleek wel uit de discussie. Toch steekt HAK haar nek in de keten hiermee uit en zorgt er voor dat de telers een extra vergoeding nu krijgen. HAK is ook met haar andere toeleveranciers in overleg om komend seizoen te voldoen aan de Retail eisen van het keurmerk. Na de discussie is natuurlijk in de fabriek de productielijn van rode kool bekeken. Een mooie ervaring voor eenieder.

Algemene Voorwaarden

Bij levering van producten, maak je afspraken omtrent de tegenprestatie waaronder het van eigendom zal veranderen. What you see is what you get, maar duidelijkheid omtrent voorwaarden waaronder de levering en de tegenprestatie tot tevredenheid van koper en verkoper plaats moet vinden, voorkomt misverstanden. Dat kan mondeling, snel en makkelijk, maar schriftelijk is beter. Zeker in de landbouwsector, waar afnamecontracten worden gemaakt voor iets wat eerst nog moet groeien op het land of in de stal.

Door de jaren met schade en schande wijs geworden, proberen we steeds beter (en meer) op papier te krijgen in de vorm van allerlei voorwaarden en bepalingen. Natuurlijk gaat het hierbij om redelijkheid en haalbaarheid, voor zowel leverancier als afnemer. In de groentebranche veelal in de vorm van teelt- of koopcontracten waarbij het product in de keten gebracht wordt van primair naar eindproduct bij de consument.

In sterk concurrerende en transparante markten, zoals de landbouw, kan niemand zich, ondanks ongrijpbare risico’s en discontinue productie, ‘missers’ permitteren. Met stijgende kosten en schaalvergroting wordt scherper op de bal gespeeld.  Daar komt de zin en bruikbaarheid van algemene voorwaarden om de hoek kijken. Het zijn gestandaardiseerde contractbedingen die koper en verkoper van toepassing laten zijn op hun te sluiten overeenkomst voor levering van product. Door te verwijzen in het contract naar toepasselijkheid van de algemene voorwaarden, verbinden beide partijen zich, om conform deze regels te handelen, in geval van situaties van strijdigheid waarin het contract niet voorziet. Daarnaast bevat de voorwaarden de ‘spelregels’ voor expertise en arbitrage bij geschillen.

Algemene voorwaarden worden veelal opgesteld door koper of verkoper óf zijn het resultaat van overleg tussen beide partijen. Hiermee wordt de evenwichtigheid tussen beide partijen bevordert en bewaakt. De (herziene) Algemene Voorwaarden voor de teelt van Industriegroenten 2019 zijn opgesteld door de Stichting TOG (Teelt Ondersteuning Groenten) waarin vertegenwoordigers van telers en afnemers in de branche van industriegroenten zijn aangesloten.  Deze algemene voorwaarden gaan gelden bij het afsluiten van nieuwe contracten voor het nieuwe seizoen (2020), mits er in het contract naar wordt verwezen en daarbij natuurlijk geacht wordt bekend te zijn door ze ‘ter hand te stellen’ bij ondertekenen van het contract of anderszins naar te verwijzen.

Een belangrijk onderdeel van de Algemene Voorwaarden Industriegroenten is de mogelijkheid om onafhankelijke expertise te laten uitvoeren. Wanneer er een geschil tussen koper en verkoper optreedt, wat onderling niet overbrugbaar lijkt te zijn, kan men externe expertise in roepen, om tot een oplossing te komen. Mocht dit niet tot een oplossing leiden tussen beide partijen, kan het geschil uiteindelijk worden voorgelegd aan de Arbitragecommissie van de Stichting Geschillen in de Landbouw.  Het reglement en procedure hiervan zijn vastgelegd de algemene voorwaarden.

Met het opfrissen van de ‘spelregels’ binnen TOG verband, bevorderen we de verstandhouding in brede zin, in afwijkende situaties en kan de gemeenschappelijke focus liggen op het nieuwe seizoen, nieuwe teelt met goede oogsten en afzet waar uiteindelijk zowel teler als afnemer de erkenning in zoekt. 

C. Geven
De Schakel Contractteelt BV

Beregening

dhr. M. Bax

Goede dag, mijn naam is Maurits Bax en ben akkerbouwer in zuidoost Brabant. Ik ben als groenteteler actief binnen het bestuur van TOG.

Met de huidige weersvoorspellingen, 11 augustus, lijkt het erop dat er eindelijk regenwater van betekenis gaat vallen. Ook in 2019 hebben we weer te maken met een zeer droog jaar. Evenals in 2018 valt er niet genoeg water voor de groei van onze gewassen en zijn we aangewezen op beregening. Naast de extra kosten die hiervoor gemaakt moeten worden, gaat er ook enorm veel tijd in zitten. Om de kwaliteit en ook de kwantiteit van geteelde gewassen te garanderen is het van groot belang dat op de goede momenten beregend wordt en daarbij ook de juiste gift, passend bij de grondsoort en het gewas. Dit alles om een constante productstroom richting de fabriek te krijgen.

Binnen TOG hebben we ervoor gekozen om mede in te zetten op beregeningssignaal. Dit is een online tool voor het bepalen van het juiste beregeningstijdstip. Dit is ook toepasbaar gemaakt voor groentegewassen. Het is een tool die door een teler gebruikt kan worden en is eveneens onderdeel van een eventueel bedrijfswaterplan, waarin aangetoond wordt dat er verantwoord omgegaan wordt met grondwater.

In de toekomst zal de beschikbaarheid van water een steeds belangrijker onderdeel worden van onze bedrijfsvoering. Het is daarom voor ieders belang om daar verantwoord mee om te gaan om de voedselvoorziening te kunnen garanderen, zeker in jaren als 2018 en 2019.

Want voor vele is beregening niet de grootste hobby, maar pure noodzaak voor een goede bedrijfsvoering.

Maurits Bax

 

 

Ontwikkelingen in zaaizaadveredeling

Hallo, ik ben ben  Marko Wolthuis, fieldmanager bij HAK en binnen TOG valt zaaizaad (beschikbaarheid) onder mijn verantwoordelijkheid.

Het lijkt allemaal zo gewoon dat zaaizaad voor groentegewassen altijd beschikbaar is. Dit is toch niet zo vanzelfsprekend.  Over het algemeen, wereldwijd gezien, hebben we te maken met kleine teelten zoals teelt van conservenerwten, waspeen, sperziebonen en aangezien ook in de zaadveredeling schaalvergroting plaatsvindt is het niet vreemd om te denken dat de zaaizaadvoorziening daardoor onder druk zou kunnen komen te staan. Dit is gelukkig   tot nu toe niet het geval.  Het blijkt dat “onze” groenteteelten belangrijk genoeg zijn en een welkome aanvulling zijn in een gevarieerd veredelingsprogramma.  Met name in de veredeling van erwten, bonen, spinazie zijn er verschillende veredelingsbedrijven die hier veel tijd en energie in steken. Dit leidt regelmatig tot nieuwe rassen en zodoende borging van voldoende aanbod. Dit is belangrijk om voldoende spreiding in zaai- en oogst traject te bereiken. Het ene ras is qua aantal groeidagen sneller/trager dan een ander ras. Door deze spreiding kan er een zo efficiënt mogelijk zaaischema worden opgesteld en daaruit voortvloeiend een efficiënt oogstschema.  Voor de  erwten, bonen, spinazie, koolgewassen voorzie ik op korte en middellange termijn geen knelpunten in de beschikbaarheid. Voor waspeen, schorseneren, bruine bonen ligt dit iets anders. Bij deze teelten zijn maar 1 of 2 veredelingsbedrijven bij betrokken. Er is sprake van instandhouding en vermeerdering van bestaande rassen en niet ontwikkeling van nieuwe rassen.

Mijns inziens zou er nog meer op smaak van nieuwe rassen veredeld moeten worden. Juist in een tijd dat er vanuit de markt steeds meer vraag komt om minder suiker en zout aan onze producten toe te voegen komt het qua smaak steeds meer aan op de pure smaak van de rassen zelf. Dit maakt een andere denkwijze bij de veredelingsbedrijven noodzakelijk. Minder focus op een zo hoog mogelijke opbrengst en nog meer focus op kwalitatief hoogwaardige rassen met voldoende resistentie tegen ziekten en plagen en een lekkere smaak !
Verder is in toenemende mate een trend om de weerbaarheid van planten te vergroten. Dit heeft niet alleen als oorzaak de steeds meer wisselende weersomstandigheden maar ook de afname in aantal toegelaten gewasbeschermingsmiddelen, met name ook de zaaizaad ontsmettingsmiddelen. Het verdwijnen van de werkzame stof thiram is hier een voorbeeld van terwijl een alternatief (nog) niet beschikbaar is.

Gentechnologie is op dit moment in Europa niet toegestaan. Wie weet kan dit in de toekomst helpen om bijvoorbeeld  minder afhankelijk van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tijdens de teelt te worden. Een methode als CRISPR-Cas zou hier wellicht soelaas kunnen bieden. Op dit moment staat CRISPR-Cas ook politiek in de belangstelling. De tijd zal het leren of de voordelen opwegen tegen de (ethische) nadelen.  

Compostactie

Dhr. L. Heijnen

Bij het lezen van de titel zou je kunnen denken aan  acties als 3 halen en 2 betalen, dit is hier echter niet van toepassing.

De grote aanbieders van compost , BVOR ( Branche Vereniging Organische Reststoffen) en de  V A ( Vereniging van Afval verwerkers) zijn op zijn zachtst gezegd niet meedenkend als het gaat over kwaliteit verbetering van de door hun aangeboden compost.

Compost wordt onder andere ingezet als bodem verbeteraar, maar het is maar helemaal de vraag of onze bodem van compost wel beter wordt.

Vanuit de agrarische sector is al enkele jaren de roep om bij compost het aandeel vreemde bestanddelen ( meestal glas en stenen) terug te dringen, immers niet zelden zie je bij compost hopen die klaarliggen om over het land verspreid te worden, de glasdeeltjes van verre al glinsteren en je vraagt je dan ook af of dit wel kan op grond waar voedsel verbouwd gaat worden.

De genoemde verwerkers schermen met het “keurmerk” en stellen dat alle door hen aangeboden compost voldoet aan het keurcompost merk, overigens een keurmerk dat zij zelf ingesteld hebben en zelf beheren,  de welbekende slager die zijn eigen vlees keurt.

Herhaalde oproepen vanuit o.a. VIGEF ( groente verwerkers) en VAVI ( aardappel verwerkers) aan genoemde organisaties zijn aan dovemans oren gericht,  en hoewel er bij de BVOR een lichte drang tot bewegen te bespeuren valt, houdt de VA niet van meedenken, laat staan bewegen.

In hoeverre de verontreiniging bij compost alleen betrekking heeft op mechanische delen ( glas stenen ed) is niet helemaal duidelijk, afval verwerkers geven aan dat luiers en incontinentie materiaal niet in de aangeboden compost zitten ,  openheid en meedenken is bij beide verwerkers immers “de ver van mijn bed show”.

Tijd voor actie dus, tijd om compost klasse 3 niet meer toe te staan op percelen waar onze overheerlijke en gezonde groenten geteeld worden.

Hopelijk krijgen we dan beweging in het compost verbeter traject.

Namens TOG,

L. Heijnen